← 返回目录
第 2 章:Hamilton 力学
2.1 基本框架
\[\dot f = \{f, H\} + \frac{\partial f}{\partial t}\]
\[\{f,g\} = \sum_i\left(\frac{\partial f}{\partial q_i}\frac{\partial g}{\partial p_i} - \frac{\partial f}{\partial p_i}\frac{\partial g}{\partial q_i}\right)\]
\(\{q_i,q_j\}=0\),\(\{p_i,p_j\}=0\),\(\{q_i,p_j\}=\delta_{ij}\)。
\(\{f,H\}=0\) 且无显含时间 \(\Rightarrow\) \(f\) 是守恒量(运动积分)。
2.2 球面上的粒子(续)
(a) \(p_\theta = mR^2\dot\theta\),\(p_\phi = mR^2\sin^2\!\theta\,\dot\phi\);
\[H = \frac{p_\theta^2}{2mR^2} + \frac{p_\phi^2}{2mR^2\sin^2\!\theta} - mgR\cos\theta\]
(b) \(\dot\theta = p_\theta/(mR^2)\),\(\dot\phi = p_\phi/(mR^2\sin^2\!\theta)\),
\(\dot p_\theta = \dfrac{p_\phi^2\cos\theta}{mR^2\sin^3\!\theta} - mgR\sin\theta\),\(\dot p_\phi = 0\)。
(c) \(\{p_\phi, H\} = -\partial H/\partial\phi = 0\),因 \(H\) 不显含 \(\phi\)(轴对称),故 \(p_\phi = M_z\) 守恒。
(d) \(\{p_\theta, p_\phi\} = \partial p_\theta/\partial\theta \cdot \partial p_\phi/\partial p_\theta - \ldots = 0\)(两者均为动量,Poisson 括号为零),说明两守恒量相容,系统可积。
2.3 正则变换
保持 Poisson 括号(辛结构)不变;\(\{Q_i,P_j\}_\text{old}=\delta_{ij}\)。
\[p = \frac{\partial F_1}{\partial q},\quad P = -\frac{\partial F_1}{\partial Q},\quad K = H + \frac{\partial F_1}{\partial t}\]
2.4 Hamilton-Jacobi 方程
\[H\!\left(q,\frac{\partial S}{\partial q},t\right) + \frac{\partial S}{\partial t} = 0\]
\(S\) 称为 Hamilton 主函数。定态:\(S = W(q) - Et\),方程化为 \(H(q,\partial W/\partial q) = E\)(Hamilton 特征函数方程)。
(a) \(\dfrac{1}{2m}\!\left(\dfrac{dW}{dq}\right)^2 + \dfrac{1}{2}m\omega^2 q^2 = E\),故
\[W = \int\sqrt{2mE - m^2\omega^2 q^2}\,dq\]
(b) \(\dfrac{\partial W}{\partial E} = \int\dfrac{m\,dq}{\sqrt{2mE-m^2\omega^2 q^2}} = \dfrac{1}{\omega}\arcsin\!\left(q\sqrt{\dfrac{m\omega^2}{2E}}\right) = t - t_0\),故 \(q = \sqrt{\dfrac{2E}{m\omega^2}}\sin\omega(t-t_0)\)。
2.5 电磁场中的带电粒子
\[L = \tfrac{1}{2}m v^2 - q\varphi + q\vec v\cdot\vec A\]
正则动量:\(\vec p = m\vec v + q\vec A\)(机械动量加上场的贡献)。
\[H = \frac{(\vec p - q\vec A)^2}{2m} + q\varphi\]
(将 \(m\vec v = \vec p - q\vec A\) 代入 \(H = \vec p\cdot\vec v - L\) 即得。)